In een tijd waarin landbouw, urbanisatie en klimaatverandering de Belgische natuur steeds meer onder druk zetten, is initiatief als iwild onze review een hoopvol signaal. Het platform, gestart in 2019 door een team van wetenschappers, ecologen en tech-ontwikkelaars, biedt een unieke combinatie van technologie en burgerparticipatie om de biodiversiteit in Vlaanderen en Wallonië te monitoren en te beschermen. Met een focus op concrete acties en data-driven oplossingen, stelt iwild.be de burger niet alleen in staat om te bijdragen, maar ook om de impact van hun inspanningen direct te zien. Het is een voorbeeld van hoe innovatie en maatschappelijke betrokkenheid samen kunnen werken om de natuur te redden.
Het platform maakt gebruik van een netwerk van digitale sensors, camera’s en smartphone-apps om de aanwezigheid van zo’n 300 verschillende diersoorten in België te tracken. Deze gegevens worden verzameld via een app die zowel op Android als iOS beschikbaar is. De app, ontwikkeld met behulp van machine learning, identificeert niet alleen dieren op foto’s en video’s, maar geeft ook inzicht in hun gedrag en migratiepatronen. Dit is een game-changer, want tot nu toe zijn de meeste biodiversiteitsstudies gebaseerd op traditionele meetmethoden zoals tellingen door ecologen, wat vaak te beperkt en onbetrouwbaar blijkt te zijn.
Een van de meest opwindende aspecten van iwild.be is de manier waarop het platform de burger betrekt bij de bescherming van de natuur. Door middel van een systeem van “citizen science” kunnen iedereen, van student tot pensionaris, bijdragen aan het verzamelen van gegevens. Dit niet alleen omdat het een leuke activiteit is, maar ook omdat het een directe feedback geeft op hoe de natuur reageert op menselijke ingrepen. Zo kunnen burgers bijvoorbeeld zien hoe hun lokale park of bos zich ontwikkelt door het toevoegen van natuurvriendelijke elementen zoals insectenhotels of waterputjes. Dit soort participatie versterkt niet alleen de betrokkenheid, maar zorgt ook voor een bredere acceptatie van natuurbehoud.
De gegevens die iwild.be verzamelt, worden gebruikt om concrete acties te ondersteunen. Bijvoorbeeld, door de gegevens van vogels en vlinders te analyseren, kunnen lokale overheden beslissen om bepaalde gebieden te beschermen of te herstellen. In 2022 bijvoorbeeld, gebruikte het platform gegevens om de afname van de kievit in Vlaanderen te signaleren, wat leidde tot een verbod op het gebruik van bepaalde pesticiden in de omgeving. Dit soort beslissingen, gebaseerd op echte, real-time data, maken het mogelijk om natuurbehoud niet alleen als theoretisch concept te zien, maar als een levendig proces dat continu wordt bijgestuurd.
Maar het is niet alleen om de natuur te beschermen dat iwild.be zo interessant is. Het platform heeft ook een rol gespeeld in het bewustzijn van de bevolking vergroten over de aantallen soorten die verdwijnen. Door middel van een interactieve kaart en een uitgebreide database kunnen bezoekers zien hoe de biodiversiteit in hun eigen omgeving verloopt. Dit heeft geleid tot een grotere aandacht voor lokale natuurprojecten en het creëren van “natuurkorstlagen” in stedelijke gebieden. Zo zijn er bijvoorbeeld in Brussel en Gent nieuwe “natuurstraten” ontstaan, waar planten en dieren een veilige passage vinden door de stad.
Toch zijn er ook uitdagingen. Hoewel het platform een enorme hoeveelheid gegevens verzamelt, is het niet zonder problemen. Zo zijn er momenten waarop de kwaliteit van de gegevens afneemt door slechte weersomstandigheden of het ontbreken van betrokken burgers. Daarnaast is er de vraag hoe het platform zich kan handhaven als de financiële steun van overheden en sponsors afneemt. Maar ondanks deze uitdagingen is iwild.be een voorbeeld van hoe innovatie en maatschappelijke betrokkenheid samen kunnen werken om de natuur te redden. Het toont aan dat het mogelijk is om de biodiversiteit te beschermen zonder de natuur te exploiteren, maar juist door haar te ondersteunen.
- Het platform heeft een netwerk van zo’n 50.000 gebruikers die dagelijks bijdragen aan de biodiversiteitsmonitoring.
- In 2023 werd door iwild.be aangetoond dat de populatie van 12 soorten vogels in Vlaanderen met gemiddeld 15% is gestegen sinds de start van het project.
- De app gebruikt kunstmatige intelligentie om 90% van de foto’s en video’s met dieren automatisch te identificeren.
- Het platform heeft in samenwerking met lokale overheden 20 nieuwe natuurgebieden in Vlaanderen en Wallonië aangekondigd.
- De gegevens van iwild.be zijn gebruikt om een rapport te publiceren dat de impact van klimaatverandering op de Belgische flora en fauna onderzocht.
In een tijd waarin de natuur steeds meer onder druk staat, is initiatief als iwild.be een hoopvol signaal. Het toont aan dat het mogelijk is om de biodiversiteit te beschermen door middel van technologie en maatschappelijke betrokkenheid. Het is niet alleen een tool om gegevens te verzamelen, maar een levendig netwerk dat burgers, wetenschappers en overheden verbindt om de natuur te redden. Voor wie zich bezighoudt met natuurbehoud, is dit een must-read voor een toekomst waarin de natuur niet meer als een verzorgd park, maar als een levend, dynamisch ecosysteem wordt gezien.